Ramazan ayında bariatrik beslenme için 2021 yılında International Federation for the Surgery and Other Therapies of Obesity (IFSO) tarafından yapılan bir panelde bu konudaki ortak görüşler aşağıdaki şekildedir. Tüp Mide, Gastrik Bypass, Duedonal Switch ve diğer ameliyatları geçiren kişilerin Ramazan Ayında oruç tutarken aşağıdaki güncel bilgileri gözden geçirmesinde fayda vardır.
Araştırmanın Amacı: Metabolik ve Bariatrik Cerrahi geçiren Müslüman hastaların Ramazan orucu tutmalarıyla ilgili tıbbi önerilerin eksikliğini gidermek amacıyla bir uluslararası uzmanlar konsensusu oluşturulmuştur.
Oruç Tutmanın Güvenliği: Hastaların tıbbi durumlarına göre bireysel değerlendirme yapılmalıdır. Özellikle intolerans belirtileri olan hastaların orucu bırakması önerilmektedir.
Oruç Tutmaya Başlama Süresi: Ameliyat sonrası oruç için ideal bekleme süresi, restriktif ameliyatlar (tüp mide, mide kelepçesi) için en az 6 ay, kombine ve malabsorptif ameliyatlar (gastrik bypass, duedonal switch vd) için 6-12 ay olarak belirlendi.
Beslenme Önerileri: Oruç sırasında günlük en az 1-2 litre sıvı tüketilmesi, yüksek protein alımına dikkat edilmesi (60-100 g/gün), aşırı yağlı, baharatlı ve şekerli yiyeceklerden kaçınılması gerektiği belirtildi.
Riskler: Orucun beslenme düzensizlikleri, reflü, gastrit ve hipoglisemi riskini artırabileceği ifade edildi. Uzmanların %95’inden fazlası, diyabet hastalarının özel önlemler alması gerektiği konusunda hemfikirdi.
Faydalar: Orucun kilo kaybı, insülin direncinin azalması, yağ oranının düşmesi, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığının ve hipertansiyonun iyileşmesi gibi olumlu etkileri olduğu belirtildi.
Diyabetli Hastalar İçin Öneriler: Diyabet hastalarının oruç tutarken sık sık kan şekerini kontrol etmesi, hipoglisemi belirtileri görüldüğünde orucu bırakması gerektiği ve sürekli oruç yerine gün aşırı oruç tutmanın daha güvenli olabileceği önerildi.
Sonuç ve Öneriler: Bariatrik cerrahi geçirmiş hastalar için oruç bireysel olarak değerlendirilmelidir. Tıbbi destek, uygun beslenme ve hidrasyon ile oruç güvenli hale getirilebilir. Ancak, tıbbi riskler taşıyan hastaların oruç tutmaktan kaçınması önerilmektedir.
Prof. Dr. Halil Coşkun
