Bariatrik cerrahi kanser riski üzerine yapılan son araştırmalar, obezite tedavisinin yalnızca kilo kaybı sağlamakla kalmayıp uzun vadede kanser riskini de azaltabileceğini ortaya koyuyor.
Obezite; kalp hastalıkları, tip 2 diyabet, karaciğer yağlanması ve hormonal bozuklukların yanı sıra, bazı kanser türlerinin de önemli bir tetikleyicisi olarak görülüyor.
Bilim dünyası artık bu soruya odaklanıyor: Bariatrik cerrahi gerçekten kanserden koruyabilir mi?
Obezite ve Kanser: Temel İlişki
Obezitenin Kanser Gelişimindeki Rolü
Aşırı vücut yağı, özellikle abdominal yağ dokusu, östrojen üretimini artırır, insülin direncini tetikler, kronik inflamasyonu körükler ve oksidatif strese yatkınlık yaratır. Bu faktörler hücre DNA’sında mutasyon riskini artırarak kanser gelişimini destekleyen bir ortam yaratabilir.
Hangi Kanser Türleri Obezite ile Bağlantılıdır?
Araştırmalar obeziteyle özellikle meme, rahim (endometriyum), kolon, böbrek, pankreas, karaciğer gibi kanser türlerini ilişkilendirmiştir.
Bariatrik Cerrahi ve Kanser İnsidansı: Meta-Analizlerden Gerçekler
Genel Kanser İnsidansındaki Azalma
2024 yılında yayımlanan bir meta-analiz, bariatrik cerrahi sonrası genel kanser insidansının RR = 0,62 (yani %38 azalma) ile anlamlı düzeyde azaldığını göstermiştir.
Diğer çalışmalarda, bariatrik cerrahi geçiren bireylerde %25 azalmış kanser riski bildirilmiştir.
Cinsiyete Göre Farklılık
Bir çalışmada cerrahi geçiren kadınların genel kanser riski HR = 0,67 ile anlamlı biçimde düştü; kadınlarda obezite ile ilişkili kanserlerde risk azalma oranı %41 olarak tespit edildi.
Obesiteye Bağlı Kanser Türlerine Etki
- Kolorektal kanser: Bariatrik cerrahinin kolorektal kanser riskini azalttığına dair meta-analiz sonuçları mevcuttur.
- Meme kanseri: Meme kanseri riski cerrahiden sonra istatistiksel olarak azalma göstermiştir.
- Pankreas kanseri: Metabolik cerrahinin pankreas kanseri riskini de azaltabildiği bildirilmiştir.
- Gastrik kanser: Yeni yayınlanan meta-analize göre bariatrik cerrahi, mide kanseri riskini de azaltabilir.
Cerrahi Tiplerinin Karşılaştırılması
Ekseriyetle Sleeve Gastrektomi (tüp Mide) ve Roux-en-Y Gastric Bypass (RYGB) gibi metabolik cerrahi teknikleri, genel olarak kanser riskini azaltmada en güçlü etki gösteren yöntemler olarak değerlendirilir.
Neden Kanser Riski Azalıyor? Biyolojik Mekanizmalar
Hormonların Normalizasyona Dönmesi
Bariatrik cerrahi sonrası, insülin direncinin düzelmesi, IGF-1 düzeylerinin düşmesi ve östrojen/androjen metabolizmasının dengelenmesi kanser oluşum riskini azaltabilir.
İnflamasyon ve Oksidatif Stresin Azalması
Kronik inflamasyon, kanser gelişimi için zemin hazırlar. Cerrahi sonrası sistemik inflamatuar belirteçlerde düşüş gözlenmektedir.
Bağışıklık Sisteminin Güçlenmesi & Mikrobiyota Dengesi
Metabolik cerrahi, bağırsak mikroflorasını daha sağlıklı bir profile kaydırabilir ve immun dengeyi iyileştirebilir. Bu, antitümör bağışıklık yanıtlarını destekleyebilir.
Klinik Uygulama ve Öneriler
Hasta Seçimi ve İzlem
Kanser riski açısından cerrahi adaylarının, özellikle obezite + başka risk faktörleri taşıyanların titizlikle değerlendirilmesi gerekir.
Cerrahi Sonrası İzlem ve Sağlıklı Yaşam
Ameliyat sonrası uzun vadeli diyet, egzersiz, düzenli kontroller kanser riskini en aza indirgemede kritik rol oynar.
Bariatrik Cerrahi ile Kanser Önleme Potansiyeli
“Bariatrik cerrahi kanser riski” alanında güncel veriler, bu girişimin yalnızca kilo kontrolü sağlamadığını, aynı zamanda onkolojik faydalar getirerek bazı kanser türlerinin oluşumunu engelleyebileceğini göstermektedir. Ancak her hasta farklıdır; cerrahi kararını verirken kanser riski, cerrahi tipi, hastanın metabolik durumu ve takip planı birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Systematic Review and Meta-Analysis of the Impact of Bariatric Surgery on Cancer (RR = 0,62) PubMed+1
- Long-Term Cancer Outcomes After Bariatric Surgery: HR ~0,75 (25% azalma) PubMed
- Bariatric Surgery Reduces Obesity-Related Cancers (Cleveland Clinic) Cleveland Clinic+1
- Risk of Gastric Cancer After Bariatric Surgery: meta-analiz Frontiers
- Bariatric Surgery Reduces Colorectal Cancer Risk SpringerLink+2PMC+2
- Bariatric Surgery May Reduce Pancreatic Cancer Risk Wiley Online Library
- Impact of Bariatric Surgery on Cancer Risk Reduction (sistematik derleme)
